(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 036

॥ శ్రీః ॥
7.36. అధ్యాయః 036
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అభిమన్యుయుద్ధవర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-36-0x(4347)(46297)
సౌభద్రస్తద్వచః శ్రుత్వా ధర్మరాజస్య ధీమతః।
అచోదయత యంతారం ద్రోణానీకాయ భారత॥ 7-36-1(46298)
తేన సంచోద్యమానస్తు యాహియాహీతి సారథిః।
ప్రత్యువాచ తతో రాజన్నభిమన్యుమిదం వచః॥ 7-36-2(46299)
అతిభారోఽయమాయుష్మన్నాహితస్త్వయి పాండవైః।
సంప్రధార్య క్షణం బుద్ధ్యా తతస్త్వం యోద్ధుమర్హసి॥ 7-36-3(46300)
ఆచార్యో హి కృతీ ద్రోణః పరమాస్త్రే కృతశ్రమః।
త్వం తు బాలః స బలవాన్సంగ్రామాణామకోవిదః॥ 7-36-4(46301)
తతోఽభిమన్యుః ప్రహసన్సారథిం వాక్యమబ్రవీత్।
సారథే కోన్వయం ద్రోణః సమగ్రం క్షత్రమేవ వా॥ 7-36-5(46302)
`వ్యవసాయో హి మే యోద్ధుం రణోత్సవసముద్యతః'।
ఐరావతగతం శక్రం సహామరగణైరహం॥ 7-36-6(46303)
అథవా రుద్రమీశానం సర్వభూతగణార్చితం।
యోధయేయం రణముఖే న మే క్షత్రేఽద్య విస్మయః॥ 7-36-7(46304)
`యచ్చైతత్పశ్యసే సూత సయోధాశ్వరథద్విపం'।
తన్మమాద్య ద్విషత్సైన్యం కలామర్హతి షోడశీం॥ 7-36-8(46305)
అపి విశ్వజితం విష్ణుం మాతులం ప్రాప్య సూతజ।
పితరం చార్జునం యుద్ధే న భీర్మాముపయాస్యతి॥ 7-36-9(46306)
సంజయ ఉవాచ। 7-36-10x(4348)
ఏవమప్యుచ్యమానః స సారథిస్తం పునః పునః।
వీర తే తేన మా యుద్ధమితి సౌభద్రమబ్రవీత్'॥ 7-36-10(46307)
అభిమన్యుశ్చ తాం వాచం కదర్థీకృత్య సారథేః।
యాహీత్యేవాబ్రవీదేనం ద్రోణానీకాయ మాచిరం॥ 7-36-11(46308)
తతః సన్నోదయామాస హయానాశు త్రిహాయనాన్।
నాతిహృష్టమనాః సూతో హేమభాండపరిచ్ఛదాన్॥ 7-36-12(46309)
తే ప్రేషితాః సుమిత్రేణ ద్రోణానీకాయ వాజినః।
ద్రోణమభ్యద్రవన్రాజన్మహావేగా మహాబలాః॥ 7-36-13(46310)
తముదీక్ష్య తథాయాంతం సర్వే ద్రోణపురోగమాః।
అభ్యవర్తంత కౌరవ్యాః పాండవాశ్చ తమన్వయుః॥ 7-36-14(46311)
సకర్ణికారప్రవరోచ్ఛ్రితధ్వజః
సువర్ణవర్మాఽఽర్జునిరర్జునాద్వరః।
యుయుత్సయా ద్రోణముఖాన్మహారథాన్
సమాసదత్సింహశిశుర్యథా ద్విపాన్॥ 7-36-15(46312)
తే వింశతిపదే యత్తాః సంప్రహారం ప్రచక్రిరే।
ఆసీద్గాంగ ఇవావర్తో ముహూర్తముదధావివ॥ 7-36-16(46313)
శూరాణాం యుధ్యమానానాం నిఘ్నతామితరేతరం।
సంగ్రామస్తుములో రాజన్ప్రావర్తత సుదారుణః॥ 7-36-17(46314)
ప్రవర్తమానే సంగ్రామే తస్మిన్నతిభయంకరే।
ద్రోణస్య మిషతో వ్యూహం భిత్త్వా వ్యచరదార్జునిః॥ 7-36-18(46315)
`తదభేద్యమనాధృష్యం ద్రోణానీకం సుదుర్జయం।
భిత్త్వార్జునిరసంభ్రాంతో వివేశాచింత్యవిక్రమః'॥ 7-36-19(46316)
తం ప్రవిష్టం వినిఘ్నంతం శత్రుసంఘాన్మహాబలం।
హస్త్యశ్వరథపత్త్యౌఘాః పరివవ్రురుదాయుధాః॥ 7-36-20(46317)
నానావాదిత్రనినదైః క్ష్వేడితోత్క్రుష్టగర్జితైః।
హుంకారైః సింహనాదైశ్చ తిష్ఠ తిష్ఠేతి నిఃస్వనైః॥ 7-36-21(46318)
ఘోరైర్హలహలాశబ్దైర్మాగాస్తిష్ఠైహి మామితి।
అసావహమమిత్రేతి ప్రవదంతో ముహుర్ముహుః॥ 7-36-22(46319)
బృంహితైః శింజితైర్హాసైః కరనేమిస్వనైరపి।
సన్నాదయంతో వసుధామభిదుద్రువురార్జునిం॥ 7-36-23(46320)
తేషామాపతతాం వీరః శీఘ్రయోధీ మహాబలః।
క్షిప్రాస్త్రో న్యవధీద్రాజన్మర్మజ్ఞో మర్మభేదిభిః॥ 7-36-24(46321)
తే హన్యమానా వివశా నానాలింగైః శితైః శరైః।
అభిపేతుః సుబహుశః శలభా ఇవ పావకం॥ 7-36-25(46322)
తతస్తేషాం శరీరైశ్చ శరీరావయవైశ్చ సః।
సంతంస్తార క్షితిం క్షిప్రం కుశైర్వేదిమివాధ్వరే॥ 7-36-26(46323)
బద్ధగోధాంగులిత్రాణాన్సశరాసనసాయకాన్।
సాసిచర్మాంకుశాభీషూన్సతోమరపరశ్వథాన్॥ 7-36-27(46324)
సగదాయోగుడప్రాసాన్సర్ష్టితోమరపట్టసాన్।
సభిండిపాలపరిఘాన్యశక్తివరకంపనాన్॥ 7-36-28(46325)
సప్రతోదమహాశంఖాన్సకుంతాన్సకచగ్రహాన్।
సముద్గరక్షేపణీయాన్సపాశపరిఘోపలాన్॥ 7-36-29(46326)
సకేయూరాంగదాన్బాహూన్హృద్యగంధానులేపనాన్।
స·ంచిచ్ఛేదార్జునిర్వృత్తాంస్త్వదీయానాం సహస్రశః॥ 7-36-30(46327)
తైః స్ఫురద్భిర్మహారాజ శుశుభే భూః సులోహితైః।
పంచాస్యైః పన్నగైశ్ఛిన్నైర్గరుడేనేవ మారిష॥ 7-36-31(46328)
సునాసాననకేశాంతైరవ్రణైశ్చారుకుండలైః।
సందష్టౌష్ఠపుటైః క్రోధాత్క్షరద్భిః శోణితం బహు॥ 7-36-32(46329)
సచారుముకుటోష్ణీషైర్మణిరత్నవిభూషితైః।
వినాలనలినాకారైర్దివాకరశశిప్రభైః॥ 7-36-33(46330)
హితప్రియంవదైః కాలే బహుభిః పుణ్యగంధిభిః।
ద్విషచ్ఛిరోభిః పృథివీం స వై తస్తార ఫాల్గునిః॥ 7-36-34(46331)
గంధర్వనగరాకారాన్విధివత్కల్పితాన్రథాన్।
వీషాముఖాన్విత్రివేణూన్న్యస్తదండకబంధురాన్॥ 7-36-35(46332)
విజంఘాకూబరాంస్తత్ర వినేమీంశ్ర వ్యరానపి।
విచక్రోపస్కరోపస్థాన్భగ్నోపకరణానపి॥ 7-36-36(46333)
`సమాస్థితాన్యోధవరైర్దాంతాశ్వాన్సాధుసారథీన్।
విపతాకాధ్వజచ్ఛత్రాన్వితూణీరాయుధానపి॥ 7-36-37(46334)
ప్రపాతితోపస్తరణాన్హతయోధాన్సహస్రశః।
శరైర్విశకలీకుర్వందిక్షు సర్వాస్వదృశ్యత॥ 7-36-38(46335)
పునర్ద్విపాంద్విపారోహాన్వైజయంత్యంకుశధ్వజాన్।
తూణాన్వర్మాణ్యథో కక్ష్యా గ్రైవేయాంశ్చ సకంబలాన్॥ 7-36-39(46336)
ఘంటాః శుండావిషాణాగ్రాంఛత్రమాలాః పదానుగాన్।
శరైర్నిశితధారాగ్రైః శాత్రవాణామశాతయత్॥ 7-36-40(46337)
వనాయుజాన్పార్వతీయాన్కాంభోజానథ బాహ్లికాన్।
స్థిరవాలధికర్ణాక్షాంజవనాన్సాధువాహినః॥ 7-36-41(46338)
ఆరూఢాఞ్శిక్షితైర్యోధైః శక్త్యృష్టిప్రాసయోధిభిః।
విధ్వస్తచామరముఖాన్విప్రవిద్ధప్రకీర్ణకాన్॥ 7-36-42(46339)
నిరస్తజిహ్వానయనాన్నిష్కీర్ణాంత్రయకృద్ధనాన్।
హతారోహాంశ్ఛిన్నఘంటాన్క్రవ్యాదగణమోదకాన్॥ 7-36-43(46340)
నికృత్తచర్మకవచాఞ్శకృన్మూత్రాసృగాప్లుతాన్।
నిపాతయన్నశ్వవరాంస్తావకాన్స వ్యరోచత।
ఏకో విష్ణురివాచింత్యం కృత్వా కర్మ సుదుష్కరం॥ 7-36-44(46341)
తథా నిర్మాథితం తేన చతురంగబలం మహత్।
యథాఽసురబలం ఘోరం త్ర్యంబకేన మహౌజసా॥ 7-36-45(46342)
కృత్వా కర్మ రణేఽసహ్యం పరైరార్జునిరాహవే।
అభినచ్చ పదాత్యోఘాంస్త్వదీయానేవ సర్వశః॥ 7-36-46(46343)
ఏవమేకేన తాం సేనాం సౌభద్రేణ సితైః శరైః।
భృశం విప్రహతాం దృష్ట్వా స్కందేనేవాసురీం చమూం॥ 7-36-47(46344)
త్వదీయాస్తవ పుత్రాశ్చ వీక్షమాణా దిశో దశ।
సంశుష్కాస్యాశ్చలన్నేత్రాః ప్రస్విన్నా రోమహర్షిణః॥ 7-36-48(46345)
పలాయనకృతోత్సాహా నిరుత్సాహా ద్విషజ్జయే।
గోత్రనామభిరన్యోన్యం క్రందంతో జీవితైషిణః॥ 7-36-49(46346)
హతాన్పుత్రాన్పితౄన్భ్రాతౄన్బంధూన్సంబంధినస్తథా।
ప్రాతిష్ఠంత సముత్సృజ్య త్వరయంతో హయద్విపాన్॥ ॥ 7-36-50(46347)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి అభిమన్యువధపర్వణి త్రయోదశదివసయుద్ధే షట్త్రింశోఽధ్యాయః॥ 36 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-36-16 వింశతిరితి వ్యూహపర్యాయః। తదుక్తం। వింశత్యంగతయా వ్యూహో వింశతిర్వ్యపదిశ్యతే ఇతి। వింశతేః పదే రక్షణే। పదం వ్యవసితత్రాణస్థానలక్ష్మాంగ్రివస్తుష్విత్యమరః। తం విశంతం తతో యత్తా ఇతి క। పాఠః। తే విశంతం ముదా యుక్తా ఇతి ఘ.ఙ. పాఠః॥
5-36-21 క్ష్వేడితం ధ్వనివిశేషః। ఉత్క్రుష్టమాహ్వానం। గార్జితం హన్యంతాం హన్యంతామితి వచః॥
5-36-29 కచగ్రహోఽంకుశః॥
5-36-36 ఉపస్థో రథక్రోడః॥
5-36-43 యకృత్కాలఖండం॥
5-36-45 వ్యంగం తవ వలం మహత్ ఇతి ఝ.పాఠః॥
5-36-36 షట్త్రింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.